රස පරීක්ෂක වාර්තා ලැබීමේ ප්රමාදය හේතුවෙන් මත්ද්රව්ය චෝදනා ලැබූ සැකකරුවන් රැසකට ඇප ලබාගැනීමට නොහැකිව මාස 18 සිට වසර දෙකක් දක්වා කාලයක් බන්ධනාගාරගතව සිටීමට සිදුව ඇති බව බන්ධනාගාර ප්රධානීන් පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාවක් හමුවේ අනාවරණය කර තිබේ.
මෙම කරුණ අනාවරණය වී ඇත්තේ රාජ්ය පාලනය, යුක්තිය සහ සිවිල් ආරක්ෂණය පිළිබඳ ආංශික අධීක්ෂණ කාරක සභාවහමුවේ සිදුකළ සාකච්ඡාවකදීය.
බන්ධනාගාර ප්රධානීන් පෙන්වා දී ඇත්තේ, බන්ධනාගාරවල පවතින අධික තදබදයට වරදකරුවන් වූ සිරකරුවන්ට වඩා නඩු විභාග අවසන් වී නොමැති රිමාන්ඩ් සැකකරුවන්ගේ විශාල සංඛ්යාවක් සැලකිය යුතු ලෙස බලපාන බවයි.
අධිකරණය විසින් වරදකරු බව තීරණය කර නොමැති පුද්ගලයන් දීර්ඝ කාලයක් බන්ධනාගාරගතව සිටීම, අපරාධ යුක්ති ක්රියාවලියේ කාර්යක්ෂමතාව මෙන්ම පුද්ගලයන්ගේ නිදහස හා සාධාරණ නඩු විභාගයකට ඇති අයිතිය සම්බන්ධයෙන්ද වැදගත් ගැටලුවක් මතු කරයි.
විශේෂයෙන් මත්ද්රව්ය සම්බන්ධ නඩු වලදී රස පරීක්ෂක වාර්තා වැනි විද්යාත්මක සාක්ෂි ලබාගැනීමේ ප්රමාදයක් හේතුවෙන් නඩු කටයුතු දිග්ගැස්සීම, චෝදනා එල්ල වී ඇති පුද්ගලයන්ට පමණක් නොව ඔවුන්ගේ පවුල්වලටද දීර්ඝකාලීන බලපෑම් ඇති කළ හැකිය.
මේ අතර, කුඩා මත්ද්රව්ය ප්රමාණයක් සන්තකයේ තබාගෙන සිටියදී අත්අඩංගුවට ගන්නා “මත්ද්රව්ය භාවිතයට ඇබ්බැහි වූ පුද්ගලයන් සම්බන්ධයෙන් වෙනස් ප්රවේශයක් අනුගමනය කිරීමේ අවශ්යතාව” පිළිබඳවද කාරක සභාවේදී සාකච්ඡා වී තිබේ.
එවැනි පුද්ගලයන් සෑම අවස්ථාවකදීම සෘජුවම බන්ධනාගාරගත කිරීම වෙනුවට, වෛද්ය පරීක්ෂණයකින් අනතුරුව ඔවුන්ට අවශ්ය ප්රතිකාර හා පුනරුත්ථාපන සේවා ලබාදීම සඳහා පුනරුත්ථාපන මධ්යස්ථාන වෙත යොමු කළ හැකි පරිදි නීතිමය සංශෝධන සිදු කිරීමේ අවශ්යතාව එහිදී අවධානයට ලක්ව ඇත.
මත්ද්රව්ය භාවිතයට ඇබ්බැහිවීම සම්බන්ධයෙන් ප්රතිකාර හා පුනරුත්ථාපනය සඳහා සුදුසු පුද්ගලයන් බන්ධනාගාර පද්ධතිය තුළ දිගුකාලීනව රඳවා තැබීම වෙනුවට, ඔවුන්ගේ සෞඛ්ය අවශ්යතා හඳුනාගෙන සුදුසු ප්රතිකාර වෙත යොමු කිරීමේ ප්රවේශයක් සම්බන්ධයෙන් මෙම සාකච්ඡාව වැදගත් අවධානයක් යොමු කරයි.
බන්ධනාගාර තදබදය අවම කිරීමේදී නව බන්ධනාගාර ඉදිකිරීම පමණක් නොව, රිමාන්ඩ් රඳවා තැබීම්වලට හේතු වන නඩු ප්රමාදයන් අවම කිරීම, රස පරීක්ෂක වාර්තා කඩිනමින් ලබාදීම සහ නීත්යානුකූලව ඇප ලබාගත හැකි සැකකරුවන් සම්බන්ධයෙන් කාර්යක්ෂම ක්රියාමාර්ග ගැනීමද වැදගත් වේ.
එමෙන්ම, මත්ද්රව්ය භාවිතයට ඇබ්බැහි වූ පුද්ගලයන් සම්බන්ධයෙන් දඬුවමට පමණක් සීමා නොවී ප්රතිකාර හා පුනරුත්ථාපනයට අවස්ථාව ලබාදීම, නැවත සමාජගත කිරීමේ ක්රියාවලිය ශක්තිමත් කිරීමටද දායක විය හැකිය.
මේ අනුව, රස පරීක්ෂක වාර්තා ප්රමාදය, දීර්ඝ රිමාන්ඩ් රඳවා තැබීම් සහ බන්ධනාගාර තදබදය අතර පවතින සම්බන්ධතාව පිළිබඳව බලධාරීන්ගේ අවධානය යොමු වීම, ශ්රී ලංකාවේ අපරාධ යුක්ති ක්රමයේ කාර්යක්ෂමතාව සහ සැකකරුවන්ගේ මූලික අයිතිවාසිකම් පිළිබඳව නැවත සලකා බැලීමට අවස්ථාවක් සපයයි.