කලලයේ ජීවිතය රකින්නට ගැහැණු දරුවාගේ අනාගතය බිලිදිය යුතුද?

වසර 140කට ආසන්න පැරණි නීතියක් යටතේ ගබ්සාව අපරාධයක් ලෙස සලකන ශ්‍රී ලංකාව, කලලයේ ජීවිතය ආරක්ෂා කිරීමේ නාමයෙන් ගැහැණු දරුවකුගේ ළමා කාලය, අධ්‍යාපනය, ශාරීරික ස්වාධීනත්වය සහ ආර්ථික නිදහස අහිමි වීමට ඉඩ හරින්නේද?

ගබ්සාව පිළිබඳ සංවාදය ශ්‍රී ලංකාවේදී බොහෝ විට ආගමික විශ්වාස, සංස්කෘතික සම්ප්‍රදායන් සහ කලලයකට ජීවත්වීමේ අයිතියක් තිබේද යන සදාචාරාත්මක ප්‍රශ්න වටා ගොඩනැගේ. එහෙත් එම සංවාදයේදී බොහෝ විට නොසලකා හැරෙන්නේ ගැබ් ගැනීමක් පවත්වාගෙන යාමට සිදුවන කාන්තාවගේ ජීවිතය, සෞඛ්‍යය, අධ්‍යාපනය, ආර්ථික ස්වාධීනත්වය සහ අනාගතයයි.

විශේෂයෙන්ම බාලවයස්කාර ගැහැණු දරුවකු දූෂණයකට හෝ වෙනත් ලිංගික අපයෝජනයකට ලක්වීමෙන් ගැබ් ගැනීමක් සිදුවුවහොත්, ඇයට මුහුණදීමට සිදුවන තත්ත්වය වඩාත් බරපතළය. ගැබ් ගැනීම අවසන් කිරීමට නීතිමය අවස්ථාවක් නොමැති පසුබිමක, දරුවා බිහිකිරීම, අධ්‍යාපනයෙන් ඉවත්වීම, පවුලේ පීඩනයට ලක්වීම සහ ඇතැම් විට විවාහයකට තල්ලු වීම වැනි ප්‍රතිවිපාකවලට ඇය මුහුණදීමට සිදුවිය හැකිය.

එබැවින් මෙය ගබ්සාව පිළිබඳ පමණක් නොව, කාන්තාවකගේ ශරීරය පිළිබඳ තීරණ ගැනීමේ අයිතිය, ළමා ආරක්ෂාව, සමාජ සාධාරණත්වය සහ රාජ්‍යයේ වගකීම පිළිබඳ ප්‍රශ්නයකි.

කලලයේ ජීවිතය ආරක්ෂා කිරීමට උත්සාහ කරන සමාජයක්, එම ගැබ් ගැනීම නිසා අධ්‍යාපනය, ළමා කාලය, ශාරීරික ස්වාධීනත්වය සහ ආර්ථික නිදහස අහිමි වන ගැහැණු දරුවාගේ අනාගතය ආරක්ෂා කිරීමටත් සමාන අවධානයක් යොමු කළ යුතු නොවේද?

1883 නීතියෙන් අදත් පාලනය වන ශ්‍රී ලංකාවේ ගබ්සාව

ශ්‍රී ලංකාවේ ගබ්සාව සම්බන්ධ නීතිමය තත්ත්වය ප්‍රධාන වශයෙන් පාලනය වන්නේ 1883 අංක 2 දරන දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ 303 සිට 307 දක්වා වූ වගන්ති මගිනි.

එහි 303 වගන්තිය අනුව, කාන්තාවකගේ ජීවිතය බේරාගැනීමේ යහපත් අරමුණින් සිදුකරන ගබ්සාවක් හැර වෙනත් අවස්ථාවක ගබ්සාවක් සිදුකිරීම අපරාධයකි. එම වගන්තිය යටතේ වසර තුනක් දක්වා සිරදඬුවමක් හෝ දඩයක් හෝ ඒ දෙකම නියම කළ හැකිය. ගර්භයේ කලල චලනය දැනෙන අවධියට පැමිණ ඇති විට දඬුවම වසර හතක් දක්වා ඉහළ යා හැකිය.

කාන්තාවගේ කැමැත්තකින් තොරව ගබ්සාවක් සිදුකිරීම 304 වගන්තිය යටතේ බරපතළ අපරාධයකි. එමෙන්ම 303 වගන්තියේ පැහැදිලි කිරීම අනුව කාන්තාවක් විසින් තමන්ගේම ගබ්සාව සිදුකරගැනීමද අපරාධයකට ඇතුළත් වේ.

මෙහි විශේෂත්වය වන්නේ ස්ත්‍රී දූෂණයකින්, ව්‍යභිචාරයකින් හෝ බරපතළ කලල අසාමාන්‍යතාවක් හේතුවෙන් ඇතිවන ගැබ් ගැනීමක් වුවද, මවගේ ජීවිතය බේරාගැනීමේ අවශ්‍යතාව හැර වෙනත් හේතු මත ගබ්සාවක් සිදුකිරීමට නීතියෙන් සාමාන්‍ය අවසරයක් නොලැබීමයි.

ඒ අනුව වසර 140කට ආසන්න කාලයක් පැරණි යටත්විජිත යුගයේ නීතිමය රාමුවක් යටතේ ශ්‍රී ලංකාවේ කාන්තාවන්ගේ ප්‍රජනන තීරණ අදත් පාලනය වේ.

මෙහිදී ප්‍රශ්නය වන්නේ එදා පැවති නීතිය අද සමාජයට ගැළපේද යන්නයි. එදා පැවති වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක දැනුම, කාන්තාවන්ගේ සමාජ තත්ත්වය, ප්‍රජනන සෞඛ්‍යය පිළිබඳ අවබෝධය සහ මානව හිමිකම් පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතීන් අදට වඩා බෙහෙවින් වෙනස්ය.

ගබ්සාව තහනම් කිරීමෙන් එය සමාජයෙන් තුරන් කළ හැකිද?

ගබ්සාව ගැන ඔබ දැනුවත්ද? – Divaina | Breaking Sri Lanka News & Top Stories in Sinhala

නීතියක අරමුණ විය යුත්තේ සමාජයේ යහපත සහ ජනතාවගේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමයි. එහෙත් යම් ක්‍රියාවක් නීතිවිරෝධී බවට පත්කිරීමෙන් පමණක් එය සමාජයෙන් තුරන් කළ හැකිද?

ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ 2025 දෙසැම්බර් 8 දින යාවත්කාලීන කළ ගබ්සාව පිළිබඳ තොරතුරු පත්‍රිකාව අනුව, ලෝකයේ වසරකට ගබ්සාවන් මිලියන 73ක් පමණ සිදුවන අතර, ඒවායින් සියයට 45ක් පමණ අනාරක්ෂිත ගබ්සා වේ.

එම සංවිධානය පෙන්වා දෙන්නේ ගබ්සාවට ඇති නීතිමය සීමා ගබ්සා සංඛ්‍යාව අඩු කරන බවට සාක්ෂි නොමැති නමුත්, ඒවා සිදුවන ආකාරය සහ ආරක්ෂාව කෙරෙහි විශාල බලපෑමක් ඇති කරන බවයි.

නීතිමය බාධා හමුවේ ආරක්ෂිත සෞඛ්‍ය සේවාවක් ලබාගැනීමට නොහැකි වන කාන්තාවන් අනාරක්ෂිත ක්‍රමවේදවලට යොමුවීමේ අවදානමක් පවතී. එමගින් අධික රුධිර වහනය, ආසාදන, ගර්භාෂයට හානි සිදුවීම සහ මරණය දක්වා බරපතළ ප්‍රතිවිපාක ඇතිවිය හැකිය.

මෙහිදී තවත් සමාජ අසාධාරණයක් පවතී. ආර්ථික ශක්තිය ඇති කාන්තාවකට විදේශයකට ගොස් හෝ වෙනත් මිල අධික මාර්ගයකින් වෛද්‍ය සේවාවක් ලබාගැනීමට හැකියාව තිබිය හැකිය. එහෙත් දුප්පත් කාන්තාවකට එවැනි විකල්ප නොමැත. ඇයට මුහුණදීමට සිදුවන්නේ නීතිමය බිය, අනාරක්ෂිත ක්‍රමවේද සහ සමාජ අපවාදයයි.

එබැවින් දැඩි නීතිමය තහනමක බර වැඩි වශයෙන් දැනෙන්නේ සමාජයේ ආර්ථික හා සමාජීය වශයෙන් අවදානමට ලක්ව සිටින කාන්තාවන්ටය.

කලලයේ අයිතිය කාන්තාවගේ අයිතියට වඩා ඉහළද?

ගබ්සාව නීතිගත කිරීමට එරෙහිව ඉදිරිපත් වන ප්‍රධාන තර්කයක් වන්නේ කලලයකටද ජීවත්වීමේ අයිතියක් ඇති බැවින් එය විනාශ කිරීමට කාන්තාවකට අයිතියක් නොමැති බවයි.

කලලයේ ජීව විද්‍යාත්මක වර්ධනය සහ මනුෂ්‍ය ජීවිතයේ වටිනාකම පිළිබඳ සදාචාරාත්මක ප්‍රශ්න නොසලකා හැරිය නොහැකිය. එහෙත් කලලයකට ජීව විද්‍යාත්මක පැවැත්මක් තිබීම සහ එයට උපන් පුද්ගලයකුට සමාන නීතිමය පුද්ගලභාවයක් තිබීම එකම කාරණයක් නොවේ.

කලලය වර්ධනය වන්නේ කාන්තාවකගේ ශරීරය තුළය. එහි පැවැත්ම පවත්වාගෙන යාම සඳහා ඇයගේ ශරීරය, සෞඛ්‍යය සහ ජීවිතය සෘජුවම සම්බන්ධ වේ. එබැවින් කලලයේ පැවැත්ම පිළිබඳ තීරණයේදී ගැබිනි කාන්තාවගේ කැමැත්ත සහ අයිතිවාසිකම් නොසලකා හැරිය නොහැකිය.

කාන්තාවකට තම ශරීරය සම්බන්ධයෙන් තීරණ ගැනීමට ඇති අයිතිය, ශාරීරික ස්වාධීනත්වය, පෞද්ගලිකත්වය සහ සෞඛ්‍ය අයිතිය මානව හිමිකම් සාකච්ඡාවේ මූලික අංග වේ.

එබැවින් මෙය කලලයේ ජීවිතය නොසලකා හැරීමක් නොව, කලලයේ වර්ධන අවධිය, වෛද්‍යමය තත්ත්වය, කාන්තාවගේ සෞඛ්‍යය සහ ඇයගේ අයිතිවාසිකම් අතර සාධාරණ සමතුලිතතාවක් ගොඩනැගීම පිළිබඳ ප්‍රශ්නයකි.

ගබ්සාවට ඇති බාධා සහ බාලවයස්කාර විවාහ: ගැහැණු දරුවාගේ අනාගතය අහිමි කිරීමක්ද?

ගබ්සාව සම්බන්ධ නීතිමය සීමාවන් පිළිබඳ සාකච්ඡාවේදී විශේෂ අවධානයක් යොමු කළ යුතු තවත් කරුණක් වන්නේ බාලවයස්කාර ගැබ් ගැනීම් සහ ඒවා සමඟ සම්බන්ධ ළමා විවාහයි.

ශ්‍රී ලංකාව වැනි සංස්කෘතික හා සාම්ප්‍රදායික බලපෑම් තවමත් ප්‍රබල සමාජයක, විවාහයට පෙර ගැබ් ගැනීමක් සිදුවීම බොහෝ විට පවුලේ ගෞරවය, සමාජ පිළිගැනීම සහ සංස්කෘතික වටිනාකම් සම්බන්ධ ගැටලුවක් බවට පත්වේ.

එවැනි අවස්ථාවකදී ඇතැම් පවුල් තෝරාගන්නා විසඳුම වන්නේ ගැහැණු දරුවාගේ වයස, කැමැත්ත, අධ්‍යාපනය සහ අනාගතය පිළිබඳ ප්‍රමාණවත් සැලකිල්ලකින් තොරව ඇය ගැබ් ගැනීමට සම්බන්ධ වූ පිරිමියා සමඟ විවාහ කිරීමයි.

එහෙත් ගැබ් ගැනීමක් සිදුවූ පමණින් විවාහයක් සිදුකිරීම එම ගැටලුවට විසඳුමක් වන්නේද? විශේෂයෙන්ම වයස අවුරුදු 18ට අඩු ගැහැණු දරුවකුට මව් පදවියක් සහ විවාහ ජීවිතයක් එකවර පවරා දීමෙන් ඇයගේ ළමා කාලය, අධ්‍යාපනය සහ ස්වාධීන අනාගතය අහිමි නොවන්නේද?

මෙහිදී පැහැදිලි කළ යුතු කරුණක් වන්නේ ගබ්සාව නීතිගත නොකිරීම ළමා විවාහවලට ඇති එකම හේතුව නොවන බවයි. එහෙත් අනපේක්ෂිත ගැබ් ගැනීමක් පවත්වාගෙන යාමට සිදුවීම, පවුලේ සමාජීය පීඩනය, විවාහයෙන් පිටත ගැබ් ගැනීම පිළිබඳ අපවාදය සහ ලිංගික අධ්‍යාපනයේ අඩුපාඩු එකිනෙක සම්බන්ධ වී බාලවයස්කාර විවාහයකට තල්ලු කරන තත්ත්වයක් නිර්මාණය කළ හැකිය.

UNFPA Sri Lanka | Teenage Pregnancy in Sri Lanka:  Trends and Determinants

UNFPA සහ කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ වෛද්‍ය පීඨය එක්ව 2024 දෙසැම්බර් 5 දින ප්‍රකාශයට පත් කළ Teenage Pregnancy in Sri Lanka: Trends and Determinants වාර්තාව අනුව, ශ්‍රී ලංකාවේ නව යොවුන් වියේ ගැබ් ගැනීම් ප්‍රතිශතය 2009 වසරේ සියයට 6.5 සිට 2023 වන විට සියයට 3.8 දක්වා අඩු වී තිබේ. එහෙත් දිස්ත්‍රික්ක අතර විෂමතා තවදුරටත් පවතී.

එම වාර්තාව නව යොවුන් වියේ ගැබ් ගැනීම් සඳහා අධ්‍යාපන මට්ටම, පාසල් අධ්‍යාපනයෙන් ඉවත්වීම, විස්තීර්ණ ලිංගික හා ප්‍රජනන සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපනයේ අඩුපාඩු, උපත් පාලන ක්‍රම සඳහා ප්‍රවේශය සහ සමාජ ආර්ථික අසමානතා වැනි සාධක බලපාන බව පෙන්වා දෙයි.

Anglais | UNICEF

UNICEF සහ අනෙකුත් හවුල්කාර ආයතනවල ළමා විවාහ දත්ත අනුව, ශ්‍රී ලංකාවේ කාන්තාවන්ගෙන් සියයට 9.8ක් පමණ වයස අවුරුදු 18ට පෙර විවාහ වී තිබේ. මෙය 2016 වසරට අදාළ දත්තයකි. එම දත්ත අනුව දුප්පත්ම ආර්ථික කාණ්ඩයේ ගැහැණු දරුවන් අතර ළමා විවාහ අනුපාතය සියයට 17.8ක් වන අතර ධනවත්ම කාණ්ඩයේ එය සියයට 3.3කි.

එමෙන්ම ළමා වියේදී විවාහ වූ කාන්තාවන්ගෙන් සියයට 33.5ක් වයස අවුරුදු 18ට පෙර දරුවකු බිහිකර තිබේ. ළමා විවාහ සහ මුල් වයසේ දරු ප්‍රසූතිය අතර පවතින සම්බන්ධය මෙම සංඛ්‍යාලේඛන මගින් පැහැදිලි වේ.

මෙහි ප්‍රතිවිපාක කිහිපයක් හඳුනාගත හැකිය.

අධ්‍යාපනය අහිමිවීම: ගැබ් ගැනීමක් සහ විවාහයක් හේතුවෙන් පාසල් අධ්‍යාපනයෙන් ඉවත්වීමට සිදුවන ගැහැණු දරුවකුට නැවත අධ්‍යාපනයට පිවිසීම බොහෝ විට අපහසු වේ. දරුවකු රැකබලා ගැනීමේ වගකීම සහ පවුල් ජීවිතය නිසා ඇයගේ අධ්‍යාපනික ගමන අතරමඟ නතර විය හැකිය.

ආර්ථික ස්වාධීනත්වය අහිමිවීම: අධ්‍යාපනය සහ වෘත්තීය පුහුණුව අහිමිවීමෙන් රැකියා අවස්ථා සීමා වේ. එමගින් සැමියා හෝ පවුල මත ආර්ථික වශයෙන් යැපීමට සිදුවිය හැකිය. තමන්ගේ ජීවිතය පිළිබඳ තීරණ ගැනීමට ඇති හැකියාවද සීමා වේ.

සෞඛ්‍ය අවදානම්: ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය පෙන්වා දෙන්නේ වයස අවුරුදු 10–19 අතර ගැබිනි මව්වරුන්ට ඇතැම් ගර්භණී හා දරු ප්‍රසූති සංකූලතා ඇතිවීමේ අවදානම ඉහළ බවයි. මාතෘ රක්තහීනතාව, අධි රුධිර පීඩනය, නොමේරූ දරු උපත් සහ අඩු උපත් බර වැනි තත්ත්වයන් ඒ අතර වේ.

පවුල් ජීවිතයේ අවදානම්: ඉතා අඩු වයසකදී විවාහ වන ගැහැණු දරුවන්ට තමන්ගේ ජීවිතය පිළිබඳ තීරණ ගැනීමේ බලය සීමා විය හැකිය. ගෘහස්ථ හිංසනය, ලිංගික බලහත්කාරය සහ නැවත නැවත ගැබ් ගැනීම්වලට මුහුණදීමේ අවදානමද පවතී.

පරම්පරාගත දරිද්‍රතාව: අධ්‍යාපනය අහිමි වූ තරුණ මවකට ස්ථාවර ආදායමක් උපයාගැනීම අපහසු වේ. එමගින් දරුවාගේ පෝෂණය, සෞඛ්‍යය සහ අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් ආයෝජනය කිරීමට ඇති හැකියාවද සීමා වේ. අවසානයේ මවට අහිමි වූ අවස්ථා දරුවාගේ ජීවිතයටද බලපාමින් දරිද්‍රතාව එක් පරම්පරාවකින් තවත් පරම්පරාවකට ගමන් කිරීමේ අවදානමක් ඇති කරයි.

මෙහිදී තවත් වැදගත් ප්‍රශ්නයක් මතුවේ. දූෂණයකට හෝ ලිංගික අපයෝජනයකට ලක්වීමෙන් ගැබ් ගත් බාලවයස්කාර ගැහැණු දරුවකුට නීතිය සහ සමාජය ලබාදෙන විසඳුම කුමක්ද? ඇයට ගැබ් ගැනීම පවත්වාගෙන යාමට සිදුවන අතරම, පවුලේ ගෞරවය වෙනුවෙන් විවාහයකටද තල්ලු කරන්නේ නම්, එය ඇයගේ අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ බරපතළ ගැටලුවක් නොවේද?

කලලයේ ජීවිතය ආරක්ෂා කිරීමේ නාමයෙන් තවත් දරුවකුගේ ළමා කාලය, අධ්‍යාපනය සහ අනාගතය අහිමි කිරීමට සමාජයකට අයිතියක් තිබේද?

මෙම ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු සෙවීමේදී ගබ්සාව පිළිබඳ නීතිය පමණක් නොව, ළමා ආරක්ෂාව, ලිංගික අපයෝජන වැළැක්වීම, පාසල් ලිංගික අධ්‍යාපනය, උපත් පාලන සේවා සහ ළමා විවාහ වැළැක්වීමේ ප්‍රතිපත්තිද එකට සලකා බැලිය යුතුය.

සංස්කෘතිය සහ ආගම නීතිය තීරණය කළ යුතුද?

International Safe Abortion Day: Progress in Mexico, setbacks in the USA | Doctors of the World

ශ්‍රී ලංකාවේ ගබ්සාව පිළිබඳ නීති සංශෝධනය කිරීමට ගත් උත්සාහයන් කිහිපයක්ම සමාජීය සහ ආගමික විරෝධතා හමුවේ ඉදිරියට ගෙනයාමට නොහැකි වී තිබේ.

1995 දී ස්ත්‍රී දූෂණය සහ ව්‍යභිචාරය හේතුවෙන් ඇතිවන ගැබ් ගැනීම් සම්බන්ධයෙන් ගබ්සාවට අවසර ලබාදීමේ යෝජනාවක් දණ්ඩ නීති සංශෝධන සාකච්ඡාවට ඇතුළත් වුවද, විවාද සහ විරෝධතා හමුවේ එය ඉවත් කෙරිණි.

2013 දී ශ්‍රී ලංකා නීති කොමිෂන් සභාවද වඩා සීමිත අවස්ථා කිහිපයක් යටතේ වෛද්‍යමය වශයෙන් ගර්භණීභාවය අවසන් කිරීමට අවසර ලබාදීමේ යෝජනාවක් ඉදිරිපත් කළේය. එහිදී දූෂණය හේතුවෙන් ඇතිවන ගැබ් ගැනීම්, වයස අවුරුදු 16ට අඩු දැරියකගේ ගැබ් ගැනීම සහ නිශ්චිත බරපතළ කලල අසාමාන්‍යතා වැනි අවස්ථා සලකා බලා තිබුණි. එහෙත් එම යෝජනාද නීතියක් බවට පත් නොවීය.

මෙහිදී හඳුනාගත හැකි සංස්කෘතික බාධක කිහිපයක් තිබේ.

  • විවාහයෙන් පිටත ගැබ් ගැනීම පවුලේ ගෞරවය හා සමාජ පිළිගැනීම පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක් ලෙස සැලකීම.

  • ලිංගිකත්වය සහ ප්‍රජනන සෞඛ්‍යය පිළිබඳ විවෘතව කතා කිරීම නුසුදුසු දෙයක් ලෙස සැලකීම.

  • දූෂණයෙන් ගැබ් ගැනීමක් සිදුවූ විට පවා කාන්තාවට හෝ ගැහැණු දරුවාට සමාජ අපවාදය එල්ල කිරීම.

  • ආගමික හා සදාචාරාත්මක විශ්වාස නීති සම්පාදනයේදී තීරණාත්මක සාධක බවට පත්වීම.

  • ගැබ් ගැනීම පිළිබඳ තීරණ ගැනීමේදී කාන්තාවගේ කැමැත්තට වඩා පවුලේ හෝ සමාජයේ කැමැත්ත ප්‍රමුඛ වීම.

ආගමික විශ්වාසයන්ට ගරු කිරීම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජයක වැදගත් ලක්ෂණයකි. එහෙත් විවිධ ආගම්, සංස්කෘතීන් සහ විශ්වාසයන් පවතින රටක එක් ආගමික හෝ සදාචාරාත්මක මතයක් සියලු පුරවැසියන්ට අනිවාර්ය නීතියක් බවට පත්කළ යුතුද යන්න විමසා බැලිය යුතුය.

නීතියේ වගකීම වන්නේ විවිධත්වයට ගරු කරමින් සියලු පුරවැසියන්ගේ අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීමයි.

ලෝකය ගබ්සාව සම්බන්ධයෙන් ගෙන ඇති වෙනස් මාර්ග

මිෆප්‍රිස්ටෝන් යනු කුමක් ද ගබ්සාව නීති විරෝධී කොහේ ද? - BBC News සිංහල

ගබ්සාව නීතිගත කිරීම යනු කිසිදු සීමාවකින් තොරව ඕනෑම අවස්ථාවක ගබ්සාවට අවසර දීමක් නොවේ. රටවල් බොහොමයක් ගර්භණී කාලය, කාන්තාවගේ කැමැත්ත, වෛද්‍යමය අවශ්‍යතා සහ විශේෂ සමාජීය තත්ත්වයන් අනුව නීතිමය රාමු සකස් කර තිබේ.

කැනඩාව: 1988 දී කැනඩාවේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ගබ්සාව සම්බන්ධයෙන් පැවති අපරාධ නීතිමය සීමා ව්‍යවස්ථා විරෝධී බවට තීරණය කළේය. අද එරට ගබ්සාව අපරාධ නීතියෙන් තහනම් කර නොමැති අතර එය සෞඛ්‍ය සේවාවක් ලෙස සලකයි.

දකුණු අප්‍රිකාව: 1996 අංක 92 දරන ගර්භණීභාවය අවසන් කිරීමේ පනත මගින් පළමු සති 12 තුළ කාන්තාවගේ ඉල්ලීම මත ගබ්සාවට අවසර ලබාදී තිබේ. ඉන් පසුව නිශ්චිත වෛද්‍යමය සහ සමාජීය හේතු යටතේ අවසර ලබාදේ.

නේපාලය: සති 12 දක්වා කාන්තාවගේ කැමැත්ත මත ගබ්සාවට අවසර ලබාදී තිබේ. දූෂණය හෝ ව්‍යභිචාරය නිසා ඇති වූ ගැබ් ගැනීම් ඇතුළු විශේෂ අවස්ථාවලදී සති 18 දක්වා අවසර ලබාදෙන ප්‍රතිපාදන පවතී.

අයර්ලන්තය: 2018 දී හඳුන්වා දුන් Health (Regulation of Termination of Pregnancy) Act මගින් සති 12 ඉක්මවා නොගිය ගැබ් ගැනීම් සඳහා නිශ්චිත වෛද්‍ය ක්‍රියාපටිපාටියක් යටතේ ගබ්සාවට අවසර ලබාදී තිබේ.

මෙම උදාහරණවලින් පෙනී යන්නේ කලලයේ වර්ධනයට ගරු කරන අතරම කාන්තාවගේ සෞඛ්‍යය, කැමැත්ත සහ විශේෂ සමාජීය තත්ත්වයන් සැලකිල්ලට ගනිමින් නීති සකස් කළ හැකි බවයි.

පැරණි නීති කාලය සමඟ වෙනස් විය යුතු නැද්ද?

India's new abortion law is progressive and has a human face

නීතිය යනු ස්ථාවරව පවතින දෙයක් නොවේ. සමාජය වෙනස් වන විට, විද්‍යාව දියුණු වන විට සහ මානව හිමිකම් පිළිබඳ අවබෝධය පුළුල් වන විට නීතිද ඒ අනුව වෙනස් විය යුතුය.

1883 දී ශ්‍රී ලංකාවේ දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය හඳුන්වාදෙන අවස්ථාවේ පැවති වෛද්‍ය දැනුම, සමාජ ව්‍යුහය සහ කාන්තාවන්ගේ අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ අවබෝධය අදට වඩා බෙහෙවින් වෙනස්ය.

අද වෛද්‍ය විද්‍යාව විශාල දියුණුවක් ලබා තිබේ. ගර්භණීභාවයේ මුල් අවධියේ සිටම කලලයේ වර්ධනය සහ ජානමය තත්ත්වයන් පිළිබඳ තොරතුරු ලබාගත හැකිය. ඖෂධීය සහ ශල්‍ය වෛද්‍ය ක්‍රම මගින් ආරක්ෂිතව ගබ්සාව සිදුකිරීමේ හැකියාවද වර්ධනය වී තිබේ.

එසේ තිබියදීත් වසර 140කට පෙර පැවති නීතිමය සංකල්ප එලෙසම පවත්වාගෙන යාම සාධාරණද?

වහල්භාවය, කාන්තාවන්ගේ ඡන්ද අයිතිය, දේපළ අයිතිය සහ ළමා අයිතිවාසිකම් සම්බන්ධයෙන් ලෝකයේ නීති වෙනස් වී ඇත්තේද සමාජීය හා මානව හිමිකම්මය පරිවර්තනයන් හේතුවෙනි.

එබැවින් පැරණි නීතියක් පැවතීම පමණක් එය සාධාරණ නීතියක් බවට පත්කරන්නේ නැත. එය අද සමාජයට ගැළපේද, ජනතාවගේ මූලික අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කරන්නේද සහ එහි ප්‍රතිඵල සමාජයට හිතකරද යන්න විමසා බැලිය යුතුය.

ශ්‍රී ලංකාව ඉදිරියට යා යුත්තේ කුමන දිශාවටද?

ගබ්සාව කියන්නෙම සැනසෙන්න මඟක්, ඒත් ඇයි මේ තරම් ඊට නීතිය හරස්? - මව්බිම

ගබ්සාව සම්බන්ධ නීති ප්‍රතිසංස්කරණයක් යනු ගබ්සාව ප්‍රවර්ධනය කිරීමක් නොවේ. එය අනවශ්‍ය ගැබ් ගැනීම් අවම කිරීම, ලිංගික හා ප්‍රජනන සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපනය පුළුල් කිරීම, උපත් පාලන සේවා සඳහා ප්‍රවේශය සහතික කිරීම සහ ගබ්සාවක් අවශ්‍ය වන අවස්ථාවකදී ආරක්ෂිත වෛද්‍ය සේවාවක් ලබාගැනීමට ඇති අයිතිය පිළිගැනීමයි.

ශ්‍රී ලංකාව තුළ අවම වශයෙන් පහත කරුණු පිළිබඳ නීතිමය සංවාදයක් සහ ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාවලියක් අවශ්‍ය වේ.

  1. දූෂණය සහ ව්‍යභිචාරය හේතුවෙන් ඇතිවන ගැබ් ගැනීම් සඳහා ආරක්ෂිත ගබ්සා සේවා ලබාදීම.

  2. බරපතළ හා ජීවිතයට නොගැළපෙන කලල අසාමාන්‍යතා වෛද්‍යමය වශයෙන් තහවුරු වූ අවස්ථා සලකා බැලීම.

  3. කාන්තාවගේ ශාරීරික හා මානසික සෞඛ්‍යයට බරපතළ තර්ජනයක් ඇති අවස්ථා ආවරණය කිරීම.

  4. ගර්භණීභාවයේ කාලය සහ වෛද්‍යමය තත්ත්වය අනුව පැහැදිලි නීතිමය සීමා හා ආරක්ෂණ ක්‍රමවේද හඳුන්වාදීම.

  5. බාලවයස්කාර ගැහැණු දරුවන් සඳහා ළමා ආරක්ෂාව, රහස්‍යභාවය, කැමැත්ත සහ වෛද්‍ය ප්‍රවේශය සහතික කිරීම.

  6. ආරක්ෂිත ගබ්සා සේවා ලබාදිය හැකි පුහුණු වෛද්‍ය වෘත්තිකයන් සහ සෞඛ්‍ය ආයතන සම්බන්ධ පැහැදිලි ප්‍රතිපත්තියක් ඇති කිරීම.

  7. ළමා විවාහ වැළැක්වීම, ලිංගික අපයෝජනයෙන් ආරක්ෂා කිරීම සහ පාසල් අධ්‍යාපනය අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාම සඳහා ප්‍රතිපත්ති ශක්තිමත් කිරීම.

  8. ලිංගික හා ප්‍රජනන සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපනය සහ උපත් පාලන සේවා පුළුල් කිරීම.

මෙහිදී 2013 දී ශ්‍රී ලංකා නීති කොමිෂන් සභාව ඉදිරිපත් කළ යෝජනා නැවත සලකා බැලීමත්, වෛද්‍ය විශේෂඥයන්, කාන්තා අයිතිවාසිකම් සංවිධාන, ළමා ආරක්ෂණ ආයතන සහ මානව හිමිකම් සංවිධාන සම්බන්ධ කරගනිමින් පුළුල් මහජන සංවාදයක් ඇති කිරීමත් වැදගත්ය.

කලලයේ ජීවිතය රකින සමාජය ගැහැණු දරුවාගේ අනාගතය රකින්නේ කෙසේද?

ලංකාවේ සිදු වන ළමා ගැබ් ගැනීම්: “මේ දරුවන්ට කොහෙන්වත් අනතුරේ වැටිය හැකි අවස්ථා ගැන දැනුමක් දෙන්නෙත් නැහැ''

ගබ්සාව පිළිබඳ විවාදයේදී අවසානයේ අපට මුහුණදීමට සිදුවන මූලික ප්‍රශ්නය වන්නේ ජීවිතයක වටිනාකම තීරණය කරන්නේ කෙසේද යන්නයි.

කලලයක ජීවිතයට ගරු කිරීම වැදගත්ය. එහෙත් එම ගරුත්වය පෙන්වීම සඳහා ගැබිනි කාන්තාවකගේ ජීවිතය, සෞඛ්‍යය, ශාරීරික ස්වාධීනත්වය සහ අනාගතය නොසලකා හැරිය යුතුද?

විශේෂයෙන්ම දූෂණයකට ලක්වීමෙන් ගැබ්ගත් ගැහැණු දරුවකුට ඇයගේ කැමැත්තට එරෙහිව ගැබ් ගැනීම පවත්වාගෙන යාමට සිදුවන්නේ නම්, එය ඇයගේ මානව ගරුත්වයට සිදුවන බලපෑම කුමක්ද? ඇයගේ අධ්‍යාපනය අහිමි වී, පවුලේ පීඩනය මත විවාහයකට තල්ලු වී, ආර්ථික වශයෙන් තවත් පුද්ගලයකු මත යැපීමට සිදුවන්නේ නම් එම ජීවිතයේ අනාගතය පිළිබඳ වගකීම දරන්නේ කවුද?

ගබ්සාව තහනම් කිරීමෙන් කලලයේ ජීවිතය ආරක්ෂා කිරීමට උත්සාහ කරන සමාජයක්, එම ගැබ් ගැනීම නිසා අධ්‍යාපනය, ළමා කාලය, ශාරීරික ස්වාධීනත්වය සහ ආර්ථික නිදහස අහිමි වන ගැහැණු දරුවාගේ අනාගතය ආරක්ෂා කිරීමටත් සමාන අවධානයක් යොමු කළ යුතුය.

එසේම ගබ්සාවක් සිදුකිරීමට අවශ්‍ය නොවන සමාජයක් ගොඩනැගීම සඳහා ලිංගික අධ්‍යාපනය, උපත් පාලන පහසුකම්, ලිංගික අපයෝජන වැළැක්වීම සහ කාන්තාවන්ගේ ආර්ථික හා සමාජීය සුරක්ෂිතභාවයද සහතික කළ යුතුය.

ගැහැණු දරුවකුගේ අනපේක්ෂිත ගැබ් ගැනීමක් පවුලේ ගෞරවය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා විවාහයකින් විසඳිය යුතු ප්‍රශ්නයක් නොවේ. එය ඇයගේ ජීවිතය, කැමැත්ත, සෞඛ්‍යය, අධ්‍යාපනය සහ අනාගතය මූලික කරගනිමින් විසඳිය යුතු මානව හිමිකම් ප්‍රශ්නයකි.

කලලයේ ජීවිතය පිළිබඳ සමාජයකට ඇති සංවේදීතාව මැනිය යුත්තේ එම කලලය වෙනුවෙන් පනවන නීතිවලින් පමණක් නොවේ. දැනටමත් ජීවත්වන කාන්තාවන්ගේ සහ ගැහැණු දරුවන්ගේ ජීවිත, ගරුත්වය සහ නිදහස ආරක්ෂා කිරීමට එම සමාජය ගන්නා ක්‍රියාමාර්ගවලින්ද එය මැනිය යුතුය.

එසේ නම්, කලලයක ජීවිතය ආරක්ෂා කිරීමේ නාමයෙන් ගැහැණු දරුවකුගේ මුළු අනාගතයම කැප කිරීමට සමාජයකට අයිතියක් තිබේද? නැතහොත් ජීවිත දෙකකම වටිනාකම පිළිගනිමින් සාධාරණ, මානුෂීය සහ විද්‍යාත්මක නීතිමය රාමුවක් ගොඩනැගිය යුතුද?

මේ ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු සෙවීම ශ්‍රී ලංකාවේ නීති ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාවලිය තවදුරටත් කල් දැමිය නොහැකි මානව හිමිකම් වගකීමකි.

– ප්‍රසාද් රණසිංහආරච්චි

Social Sharing
අවකාශය නවතම විශේෂාංග